wielkie zmiany małej ziemi

Plik GLOBALNY RESET BRETTON WOODS 2.0 BaldTV .mp4 na koncie użytkownika marcinpmd • folder Niesamowite tematy wciąż z tej ziemi • Data dodania: 5 mar 2022 Wykorzystujemy pliki cookies i podobne technologie w celu usprawnienia korzystania z serwisu Chomikuj.pl oraz wyświetlenia reklam dopasowanych do Twoich potrzeb. Trwają wybory prezydenckie. Aby oddać ważny głos należy postawić znak X w kratce przy nazwisku tylko jednego kandydata. Lokale wyborcze są otwarte od godz. 7 do 21. Obowiązują specjalne zasady sanitarne.Wszystkie lokale wyborcze zostały otwarte bez zakłóceń – zapewnia szef PKW S. Marciniak. Źródło: youtube Plik WIELKI RESET 2014 Wywiad z Willem em Middelkoop.mp4 na koncie użytkownika masterqi • folder Niesamowite tematy wciąż z tej ziemi • Data dodania: 21 cze 2022 Wykorzystujemy pliki cookies i podobne technologie w celu usprawnienia korzystania z serwisu Chomikuj.pl oraz wyświetlenia reklam dopasowanych do Twoich potrzeb. Cały świat , wszechświat, natura żyje w cyklach. Odkrywanie tych cykli to nie lada gratka dla ludzkości. Pokazujemy cykl 676 letni, który prawdopodobnie odpo 1) wskazuje obszary koncentracji ludności i małej gęstości zaludnienia oraz określa czynniki i prawidłowości w zakresie rozmieszczenia ludności świata; 2) analizuje i wyjaśnia zmiany liczby ludności świata oraz przestrzenne zróżnicowanie wielkości wskaźników: urodzeń, zgonów i przyrostu naturalnego; Die Frau Sucht Den Mann Aus. Biblioteka. Małe pomysły na wielkie on Jun 17, 2009Poradnik wydany przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego we współpracy ze Stowarzyszeniem Architektów Polskich (SARP), zawiera porady i ws... Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego Jest wszędzie wokół nas, możemy to poczuć, ale tego nie widzimy? Z pewnością każdy z nas pamięta tę zagadkę z pierwszych lekcji przyrody. Dmuchaliśmy w balony, zatykaliśmy nosy, robiliśmy przez słomkę bąbelki w wodzie. Wszystko po to, aby poznać odpowiedź na zagadkę i dowiedzieć się: „co to jest powietrze?”. Nauczyliśmy się wtedy, że powietrze to mieszanina gazów znajdująca się wokół nas. Nie ma koloru, smaku, nie pachnie, ale może przenosić zapachy, wreszcie jest niezbędne do oddychania i później, na pierwszych lekcjach chemii, poznawaliśmy skład powietrza i jego właściwości, przeprowadzaliśmy doświadczenia w szkolnym laboratorium i pisaliśmy reakcje. Nauczyliśmy się, że czyste powietrze składa się z gazów, które występują w nim w sposób naturalny. Tlen i azot stanowią 99% suchego powietrza, zaś pozostałe 1% przypada na argon, dwutlenek węgla, hel i inne gazy śladowe. Ponadto powietrze zawiera parę wodną, od 0,1% w suchym, zimnym powietrzu do nawet 4% objętości w powietrzu wilgotnym i gorącym. Dzisiaj nasza wiedza musi obejmować również pojęcia takie, jak: • zanieczyszczenie powietrza -pyły lub gazy oraz aerozole (czyli cząstki stałe i ciekłe unoszące się w powietrzu), które zmieniają naturalny skład powietrza atmosferycznego. Mogą one być szkodliwe dla zdrowia ludzi, zwierząt i roślin, a także niekorzystnie wpływać na glebę, wody i inne elementy środowiska przyrodniczego.• smog-powstaje, gdy w powietrzu znajduje się dużo zanieczyszczeń, nie ma wiatru i jest wilgotno - wystąpienie dużej emisji zanieczyszczeń, głównie pyłów i niekorzystnych warunków atmosferycznych. Największym źródłem smogu jest niska emisja. Smog zwiększa ryzyko na zachorowania na wiele chorób układu oddechowego.• niska emisja - dym powstający w wyniku spalania paliw stałych w celu ogrzania domów i mieszkań. Najgroźniejsze jest spalanie drewna, niskiej jakości węgla oraz śmieci w starych piecach. Niska emisja jest szkodliwa nie tylko dla ludzi, powoduje również zmiany klimatyczne.• pył zawieszony - drobne cząsteczki swobodnie unoszące się w powietrzu, np.: cząsteczki sadzy powstające w procesie spalania węgla lub innych paliw. Wysokie stężenia zanieczyszczeń pyłowych powietrza atmosferycznego jest szkodliwe dla zdrowia ludzi, zwierząt i roślin.• PM10 - pył o średnicach cząstek poniżej 10 μm. Jest on na tyle drobny, że przenika w głąb układu oddechowego. W skład tej frakcji wchodzą przede wszystkim cząstki mineralne, unoszone z ziemi przez wiatr, wzbijane na budowach, unoszone przez ruch samochodowy itp. Ze względu na relatywnie duże rozmiary cząstek pył gruby dociera w układzie oddechowym nie głębiej niż do oskrzeli.• - pył bardzo drobny, o średnicach cząstek poniżej 2,5 μm. Przeciętnie stanowi on około 60% pyłu PM10 w sezonie letnim i ponad 75% w chłodnej porze roku. W jego skład wchodzi przede wszystkim sadza oraz inne produkty powstałe w procesach spalania. Powoduje duże zagrożenie zdrowotne, ponieważ ze względu na niewielkie rozmiary cząstek może przenikać do najgłębszych części układu oddechowego, do pęcherzyków płucnych i dalej do krwiobiegu.• Benzo(a)piren - jeden z najbardziej toksycznych składników smogu - mgły zawierającej zanieczyszczenia powietrza. Benzo(a)piren jest szkodliwy nie tylko na zdrowie ludzkie, ale także na roślinność, gleby i zauważyłeś, że w każdej z definicji znajduje się informacja o szkodliwym wpływie na zdrowie ludzi i przyrodę? Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej jak poprawić jakość powietrza wejdź na oraz Ciekawostki o powietrzu:• gdyby w atmosferze nie było cząstek stałych (aerozoli), nie mogłyby się tworzyć chmury. • badania satelitarne wykazują, że ślady atmosfery ziemskiej występują nawet na wysokości 20 000 km. • na wysokości ok. 80 km temperatura powietrza wynosi ok. -90 C. Zorze polarne tworzą się na wysokości ponad 200 km. • człowiekowi udało się skroplić powietrze. Dokonali tego Polacy – Karol Olszewski i Zygmunt Wróblewski w 1883 r. • gdyby nie było atmosfery ziemskiej, to temperatura na naszej planecie nie przekraczałaby 0°C.• w troposferze temperatura maleje z wysokością średnio o 0,6°C na każde 100 ofertyMateriały promocyjne partnera Światowy Dzień Ziemi – idea i dataDzień Ziemi rokrocznie przypada 22 kwietnia, czyli na czas równonocy wiosennej. W 2022 roku jest to piątek. Święto naszej planety zostało ustanowione w 1969 roku w USA, a jego głównym przesłaniem jest uświadamianie oraz przypominanie o tym, jak dbać o dobro wspólne, jakim jest środowisko. Z tej okazji na całym świecie prowadzone są akcje, mające na celu budowanie poczucia odpowiedzialności za matkę naturę. W Polsce Dzień Ziemi obchodzony jest od 1990 roku.„Sprzątanie świata”, „Dzień bez samochodu” czy „Naprawiaj zamiast wyrzucać” to tylko przykładowe kampanie, odbywające się w ramach Dnia Ziemi. Jednym słowem, zgodnie z powstałymi na przestrzeni lat teoriami, w tym less waste i zero waste, budowanie proekologicznych postaw ma dążyć do ograniczenia, a nawet prób wyeliminowania negatywnego wpływu człowieka na środowisko naturalne. Dzień Ziemi podczas pandemiiDzień Ziemi co roku przypada na sezon wiosenny, więc zwykle towarzyszy mu wiele festynów, wydarzeń kulturalnych oraz imprez plenerowych – czasem na bardzo szeroką skalę. Aby nadać wydarzeniom odpowiednią rangę, bardzo często angażują się w nie zarówno eksperci w tej dziedzinie, jak i osoby znane ze świata show biznesu oraz wielkie, światowe z przykładów może być Google Doodles, które co roku przypomina o Dniu Ziemi: Od 2020 roku sytuacja w tym temacie była niestety znacznie utrudniona przez pandemię COVID-19. W związku z tym, instytucje i proekologiczni aktywiści z całego świata przenieśli się do świata online i to właśnie tu prowadzili akcje edukacyjne na temat racjonalizowania codziennych nawyków. W tym roku zdaje się jednak, że obchody Dnia Ziemi wrócą do normalnego każdym razem z tej okazji wybierane jest też tzw. hasło przewodnie Dnia Ziemi, mające za zadanie podkreślić problem, na który organizatorzy eventów chcą najbardziej zwrócić uwagę podczas konkretnej edycji. W tym roku brzmi ono: „Zainwestuj w Naszą Planetę”, przez co ma nakłaniać do większego zaangażowania się w działania na rzecz ochrony EKO każdego dnia – inspiracje Dzień Ziemi to doskonała okazja do uświadamiania społeczeństwa, ale niestety sam w sobie nie rozwiązuje problemu zanieczyszczenia środowiska. Specjaliści w tej kwestii przyznają, że kluczem do zmian na lepsze jest pilnowanie siebie i swoich przyzwyczajeń każdego dnia. Małe kroki wróżą ich zdaniem wielkie zmiany. Od czego zatem zacząć? Poniżej znajdziecie kilka odpadów i recykling – koloryNiestety, programy recyklingu są bardzo zróżnicowane w poszczególnych krajach, a ich niespójność szkodzi środowisku. Natłok informacji na temat tego, jak prawidłowo sortować odpady, aby poddać je skutecznemu recyklingowi jest tak duży, że wiele osób wybiera drogę na skróty i nie segreguje ich w ogóle. A to bardzo złe właściwie jest recykling? Najprościej rzecz ujmując jest to proces przetwarzania śmieci w celu ich ponownego wykorzystywania. I tak np. szkło i aluminium podlegają recyklingowi w 100% i można je wykorzystywać ponownie w nieskończoność. Plastik z kolei może być przetwarzany np. na ubrania. Badania dowodzą, że recykling aluminium pozwala ograniczyć zanieczyszczenie wody o 97% w porównaniu z cyklem produkcji z rudy. Równocześnie oznacza obniżenie o 95% emisji trujących gazów do atmosfery. Aby jednak odpowiednio przetworzyć odpady, które generujemy, musimy je najpierw posegregować. Dla przypomnienia zostawiam legendę kolorów kontenerów z odpadami:niebieski – papierżółty – metale i tworzywa sztucznezielony – szkłobrązowy – odpady bioczarny – odpady zmieszaneszare – liście, koszona trwa, gałęziepomarańczowy – odpady wielkogabarytowe, np. stare meblePamiętajmy też, że o recyklingu warto pomyśleć już na etapie zakupów. W tej kwestii warto trzymać sie żelaznej zasady: kupujemy tyle, ile naprawdę potrzebujemy. Rower zamiast samochodu Gdy tylko mamy taką możliwość, wybierzmy jazdę rowerem lub pieszy spacer, zostawiając samochód w garażu. Możemy też skorzystać np. z komunikacji miejskiej, która jednocześnie przewiezie więcej osób niż zwykłe auto osobowe. Przyczynimy się w ten sposób do ograniczenia emisji spalin do środowiska, a w konsekwencji do zmniejszenia wdychanego przez nas i naszych najbliższych smogu. Oszczędzaj energię i wodę Zbyt duży pobór energii elektrycznej ma wpływ na zwiększoną emisję gazów, które powodują efekt cieplarniany. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby korzystać z energii rozsądnie. Wystarczy, że będziemy pamiętać o gaszeniu światła i TV za każdym razem, gdy wychodzimy z pomieszczenia i z nich nie korzystamy. Pilnujmy też, aby włączać ogrzewanie elektryczne tylko wtedy, gdy temperatury są rzeczywiście tego wymagające. Sprawdź zmiany w etykietach energetycznych Podobne nawyki warto wprowadzić również w kwestii poboru wody, której już brakuje w niektórych regionach na świecie. Gdy będziemy korzystać z niej racjonalnie, jest szansa, że wystarczy jej na dłuższy niż przewidują eksperci czas. Zamiast kąpieli w wannie weźmy więc szybki prysznic, ograniczmy pranie, a także kontrolujmy zawory i szczelność kranów. Dbajmy też o to, aby nie zanieczyszczać wody poprzez wylewanie do kanalizacji farb, olejów czy benzyny – np. przy myciu samochodu. Przeczytaj też o akcji Filtrujemy dla Bałtyku! oraz sprawdź produkty BRITA, dostępne w które pozwolą wziąć w niej udział! Plastikowi mów stanowcze NIE Mówi się, że zwykła plastikowa reklamówka rozkłada się średnio około… 400 lat (!) Nie wyrzucajmy zatem śmieci gdziekolwiek. Jeśli już musimy skorzystać z plastiku, zadbajmy aby trafił on później do odpowiednio oznaczonego kosza. Najlepiej jednak postawić na dobre nawyki i np. zamiast napoju w plastikowej butelce, wybierać ten w szklanej. Na zakupy koniecznie nośmy torbę wielorazowego użytku z materiału. Kupowanie co rusz nowych foliówek nie prowadzi do niczego dobrego. Przykra prawda jest taka, że według szacunków, w naszych morzach i oceanach unosi się już ponad 100 mln ton plastikowych odpadów. A to sprawia, że ginie cala masa morskich zwierząt. Czas zacząć temu zapobiegać. Uratuj żółwia morskiego i zatroszcz się o dobro planety z SodaStream Uświadamiaj innych, apeluj o zmiany Jak w każdym przypadku i tu jednostka może niewiele. Liczy się współpraca i coraz większa ilość osób, angażujących się w ochronę środowiska. Dlatego tak ważne jest reagowanie, jeśli widzimy, że ktoś z premedytacją (lub nie) zanieczyszcza środowisko. Nie bójmy się zwrócić uwagi, jeżeli jakieś nawyki lub przyzwyczajenia znajomych czy rodziny budzą nasz niepokój na tym tle. Zróbmy to jednak możliwie najgrzeczniej, uświadamiając przy tym, jak katastrofalne konsekwencje może ono przynieść, jeśli się nie zmieni. Pamiętajmy też, że korzystnego nawyku dbania o środowisko należy uczyć od najmłodszych lat. Edukujmy na ten temat zatem także maluchy. Można to zrobić np. poprzez zabawę. Polecane produkty o tematyce EKO dla dzieci: Ekologia i technologia idą w parze?Wprowadzanie wymienionych wyżej nawyków nie jest takie oczywiste, może sprawiać problemy i wymagać cierpliwości. Niemniej istnieje wiele sposobów na to, aby pomóc funkcjonować lepiej zarówno sobie, jak i Matce Ziemi. Można skorzystać z aplikacji mobilnych, które skutecznie pomagają być bardziej eko. O tym, jakie faktycznie niosą za sobą korzyści przeczytacie np. w artykule: Najlepsze eko aplikacje na telefon. Pomogą rozpocząć przygodę z less waste. Źródło: Google, opracowanie własne Wielki postęp, małe zmiany „Mimo że nauka święci tryumfy, przez ostatnie dwa tysiące lat ludzie niewiele się zmienili; dlatego wciąż musimy starać się wyciągać wnioski z historii” (Kenneth Clark, Civilisation — A Personal View). NIE ulega wątpliwości, że na przestrzeni dziejów w nauce nastąpił imponujący rozwój. Jak podaje czasopismo Time, jej zdobycze „milionom z nas zapewniają życie na poziomie wyższym, niż było to możliwe kiedykolwiek w przeszłości”. Niektóre z największych sukcesów odniesiono w dziedzinie medycyny. Zdaniem Zoé Oldenbourg, autorki książek historycznych, w średniowieczu „medycyna była prymitywna i brutalna. (...) Lekarz mógł równie dobrze wyleczyć, co uśmiercić”. Nie zawsze skorzy do nauki Ludzie nie zawsze chcieli się uczyć. Na przykład pod koniec XIX stulecia wielu lekarzy odrzucało niezbite dowody świadczące o tym, że sami mogą przenosić choroby wśród pacjentów. Uparcie trzymali się niebezpiecznych praktyk i odmawiali mycia rąk przed badaniem kolejnej osoby. Niemniej nauka i technika dalej się rozwijały. Logika podpowiada, że doświadczenia minionych pokoleń powinny były nauczyć ludzi, co należy robić, by świat stał się szczęśliwszy i bezpieczniejszy. Niestety, rzeczywistość okazała się inna. Weźmy pod uwagę XVII-wieczną Europę. Okres, który się wtedy rozpoczął, nazwano epoką rozumu i oświecenia. Jednakże „przy całym tym rozkwicie sztuki i nauki”, pisze Kenneth Clark, „nie zaprzestano bezsensownych prześladowań ani krwawych wojen, lecz prowadzono je z niespotykanym wcześniej okrucieństwem”. W dzisiejszych czasach ludzie wciąż niechętnie wyciągają wnioski z błędów popełnionych w przeszłości. Wskutek takiej postawy poważnie zagrożone wydaje się nawet nasze istnienie na tej planecie. Według pisarza Josepha Needhama sytuacja stała się tak niebezpieczna, że „wszystko, co możemy w tej chwili zrobić, to mieć nadzieję i modlić się, by (...) maniacy nie zastosowali przeciwko rodzajowi ludzkiemu sił, które mogłyby zniszczyć nie tylko ludzkość, ale całe życie na ziemi” (tłum. J. Świercz). Dlaczego mimo tak niezwykłego postępu i genialnych dokonań ciągle żyjemy w świecie pełnym przemocy i okrucieństwa? Czy to się kiedyś zmieni? Odpowiedzi na te pytania udzielono w następnych dwóch artykułach. [Prawa własności do ilustracji, strona 3] STRONA TYTUŁOWA: I wojna światowa, działa: National Archives photo; II wojna światowa, ofiary holocaustu: Robert A. Schmuhl, dzięki uprzejmości USHMM Photo Archives Strony 2 i 3: bombowiec B-17: USAF photo; kobieta: Instituto Municipal de Historia, Barcelona; uchodźcy: UN PHOTO 186797/ J. Isaac; wybuch bomby o mocy 23 kiloton trotylu: Department of Energy photograph Zmiana klimatu oznacza zmianę stanu systemu klimatycznego, opisywaną w kategoriach zmiany średniej lub zmienności jakiegoś parametru, a która utrzymuje się przez dłuższy czas. Zmiany klimatu wynikać mogą z działania wymuszeń klimatycznych, zarówno naturalnych (takich jak ilość dochodzącego promieniowania słonecznego), jak i działalności człowieka (jak emisja gazów cieplarnianych). Mogą być również skutkiem wewnętrznej zmienności klimatycznej. W ostatnich latach termin „zmiana klimatu” używany jest w kontekście globalnego ocieplenia (wzrostu średniej temperatury powierzchni Ziemi w odpowiedzi na wzrost koncentracji gazów cieplarnianych w atmosferze) oraz towarzyszących mu zjawisk, takich jak zmiany w występowaniu opadów, ekstremalnych zjawisk pogodowych i tym podobne. Przyczyny zmian klimatu w historii geologicznej Ziemi są tematem badań Międzyrządowego Zespołu do spraw Zmian Klimatu (IPCC). Sporządzane raporty precyzują obecny stan wiedzy na temat przyczyn zarówno globalnego ocieplenia, jak i zmian klimatu, które miały miejsce w odległej przeszłości. Ostatni raport podsumowujący IPCC potwierdził, że większość globalnej zmiany temperatury w okresie 1951-2010 należy przypisać działalności człowieka (przede wszystkim emisjom CO2). Nowsze analizy przypisują czynnikom antropogenicznym większość z globalnego ocieplenia o wartości około 1°C mierzonego od roku 1850. Naturalne czynniki zmiany klimatu Teoria cykli astronomicznych Milankovicia. Milutin Milanković pomiędzy 1911 a 1941 rokiem opracował teorię rekonstrukcji warunków klimatycznych panujących dawniej na Ziemi w zależności od cykli astronomicznych (cykl ekscentryczny, cykl skośny i cykl precesyjny). Ta ogólnie przyjęta teoria jest przykładem zewnętrznego wpływu na warunki klimatyczne Ziemi. Zmiana stałej słonecznej. Podstawowe znaczenie dla klimatu na Ziemi ma Słońce. Zmiana ilości energii dochodzącej ze Słońca do Ziemi ulega zmianie niezależnej od cykli Milankovicia. Istnieje wiele prac naukowych łączących zmianę stałej słonecznej ze zmianami klimatu, przed rewolucją przemysłową. Nawiązują one do wystąpienia średniowiecznego optimum klimatycznego i tzw. małej epoki lodowej. Wpływ erupcji wulkanów. Erupcja wulkanu Tambora od 5 do 15 kwietnia 1815 w Indonezji wprowadziła 70 Gt popiołu wulkanicznego do atmosfery, sięgając warstw ponad 40 km i powodując największy egzystencjalny kryzys w czasach nowożytnych. Mróz w maju 1815 w Ameryce Północnej zniszczył większość plonów, a w czerwcu dwie wielkie burze śnieżne we wschodniej Kanadzie i w Nowej Anglii doprowadziły do wielu ofiar śmiertelnych. Na początku czerwca w mieście Quebec leżało prawie 30 cm śniegu, co dodatkowo w konsekwencji doprowadziło do wymrożenia ziemi i zniszczenia upraw. Gazy cieplarniane i pyły zawieszone. Wiele gazów cieplarnianych, takich jak dwutlenek siarki czy dwutlenek węgla, jest produkowanych w naturalnych procesach biologicznych. Dla przykładu wiele typów fitoplanktonu produkuje propionian siarczku metylu, który jest przekształcany na siarczek metylu. Obecność w metylu w atmosferze prowadzi do zwiększonej ilości aerozoli siarczanowych. Antropogeniczne czynniki zmiany klimatu Gazy cieplarniane. Najpowszechniejszym gazem cieplarnianym jest para wodna. Stężenie innego gazu cieplarnianego - dwutlenku węgla - wynosi obecnie ponad 400 ppm. Dwukrotny wzrost dwutlenku węgla spowoduje, na podstawie rekonstrukcji modeli numerycznych, zmianę temperatury na ziemi o około +3°C. Zmiana ta jest tylko w małym stopniu spowodowana bezpośrednim wpływem absorpcji promieniowania słonecznego przez dwutlenek węgla, a w dużym stopniu poprzez sprzężenie zwrotne temperatury z ilością chmur i pary wodnej w atmosferze. Aerozole atmosferyczne (pyły zawieszone). Dzielą się na cztery podstawowe grupy: cząstki siarczanów, pyły mineralne, aerozol soli morskiej, pyły węglowo-grafitowe (sadza lub związki organiczne węgla).Część z aerozoli atmosferycznych tworzy się na prekursorach gazowych, powodowanych działalnością człowieka. Tylko dwa typy pyłów zawieszonych są absorbujące: sadza i tlenki żelaza w drobinach piasku (pyły mineralne). Ostatnio absorbujące własności sadzy i pyłów mineralnych są bardzo intensywnie badane, ponieważ ich efekt jest podobny do efektu gazów cieplarnianych. Chmury i efekty pośrednie. Pomimo że bezpośrednie czynniki zmian klimatu są powszechnie dyskutowane (takie jak gazy cieplarniane czy sadze), to efekty pośrednie związane z tymi czynnikami mają często znacznie większe znaczenie klimatyczne. Dla przykładu, dwutlenek węgla pochłania około 2 watów na metr kwadratowy, podczas gdy chmury odbijają około 50% przychodzącego promieniowania słonecznego (czyli w tropikach w środku dnia około 500 watów na metr kwadratowy). Innymi słowy, efekt chmur na zmianę klimatu może być kilkaset razy większy niż efekt cieplarniany dwutlenku węgla. Jednak nie należy z tego wyciągać wniosku, że gazy cieplarniane nie są istotne. Oddziałują one z atmosferą w sposób ciągły i mogą powodować zmianę pokrywy chmur. Innym przykładem efektu pośredniego jest zmiana wielkości i ilości kropli w chmurach w sytuacji, gdy w atmosferze jest dużo małych pyłów zawieszonych (aerozoli). Ten efekt powoduje zmianę odbijalności chmur. To właśnie efekty pośrednie są jednymi z najważniejszych antropogenicznych czynników zmiany klimatu. Krzysztof Domagała Źródło: Nauka o klimacie Marcin Popkiewicz, Szymon Malinowski, Aleksandra Kardaś. Grupa Wydawnicza Sonia Draga 2019

wielkie zmiany małej ziemi